JerzyKijewski@aol.com

Narzędzia epoki megalitów   Teatry i zamki   Drogi i schody   Księżycowa hipoteza

Epoka megalitów – epoka miękkich kamieni

Miękkie kamienie – świadectwa, dowody

Hipoteza mówiąca, że skały na powierzchni ziemi w epoce megalitów były bardziej miękkie

aniżeli obecnie, jest niewątpliwie jednym z najbardziej kontrowersyjnych wniosków płynących

z moich dociekań. Skonfrontujmy z tą – wydawałoby się zrazu absurdalną – hipotezą garść faktów.

Początek epoki megalitów – pierwsze naczynia z twardych kamieni

Przyjmijmy, że początek epoki megalitów wyznaczają pierwsze wyrzeźbienia naczyń w twardych kamieniach

w Egipcie. Naczynia takie pojawiają się ok. 3200 lat p.n.e. Wykonane były z najtwardszych skał,

takich jak bazalt, dioryt, granodioryt, granit, porfir i andezyt. Naczynia wyskrobywano z jednej bryły kamiennej,

przypuszczalnie kawałkiem berylu lub dolerytu, które są twardsze od granitu.

W twardych skałach można było efektywnie dłubać i rzeźbić dopiero od około 3200 lat p.n.e., kiedy – na skutek

zbliżającego się przesilenia grawitacyjnego Ziemia–Księżyc – skały dostatecznie zmiękły i wyskrobanie naczynia

z bryły twardej skały nie nastręczało wówczas żadnych trudności. Obecnie nie jesteśmy w stanie wyrzeźbić,

wyskrobać czy wydrążyć podobnych naczyń (w twardej skale) żadnym minerałem, którego mogli używać

wówczas Egipcjanie – nawet rylcem diamentowym. Naczynia rzeźbione, wyskrobywane w najtwardszych

kamieniach, są, moim zdaniem, świadectwem tego, że od ok. 3200 lat p.n.e. kamienie były bardziej miękkie

i podatniejsze na obróbkę. Na taki właśnie przebieg przesilenia grawitacyjnego wskazują wyniki badań

naczyń kamiennych. Krótki artykuł zamieszczony w internecie przytaczam w całości:

Przegląd Geologiczny, vol. 53, nr 9, 2005

Naczynia kamienne starożytnego Egiptu

Franc Zalewski*

Prowadzone na terenie Egiptu, od czasów Napoleona, badania archeologiczne pozwoliły wielu muzeom świata

uzbierać imponujące kolekcje eksponatów. Jedną z licznych grup zabytków stanowią naczynia kamienne wykonane

ze skał krystalicznych. Ich liczba szacowana jest na około 30 000 egzemplarzy. Nie wiadomo jednak jak wiele

naczyń, pochodzących głównie z zakupów, znajduje się w prywatnych kolekcjach.

Surowce użyte do produkcji naczyń to takie skały magmowe i metamorficzne jak: bazalt, granit, porfir, dioryt oraz

serpentynit i in. Do wytwarzania naczyń używano także skał osadowych.

Różnorodność form naczyń jest imponująca, zaczynając od płaskich tac, mis, dzbanów kończąc na skomplikowanych

formach. Sposób ich obróbki i precyzja wykonania są godne podziwu. Standardowa grubość ścian wykończonych

naczyń wynosi od 8 do 4 mm. Niektóre wyjątkowe naczynia mają grubość ścianki porównywalną z grubością

skorupy jajka. Większa część naczyń z materiałów kamiennych została znaleziona w warstwach archeologicznych

kultur predynastycznych, wczesnodynastycznych i reprezentujących początki Starego Państwa. Znaleziono je także

w grobowcach pochodzących z tych okresów, gdzie stanowią wyposażenie zmarłego. Omawiane naczynia kamienne

datowane są na lata 3200-2500 p.n.e., czyli przełom neolitu i epoki wczesnego brązu.

* Zakład Mineralogii, Petrografii i Geochemii, Akademia Górniczo–Hutnicza, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków

Ani wcześniej ani później naczyń z twardych kamieni nigdzie już nie wytwarzano, co wskazuje

na „księżycową hipotezę” – na księżycową przyczynę wytwórczości naczyń z twardych kamieni.

Naczynia z twardych skał z okresu predynastycznego i wczesnodynastycznego znajdują się m.in.:

–        w University College London, Anglia;

–        w Luwrze w Paryżu, Francja;

–        w Petrie Muzeum w Londynie, Anglia;

–        w Ashmolean Muzeum w Oxfordzie, Anglia.

Jeśli uświadomimy sobie, że rzeczywiście nie jest możliwe ręczne obrabianie twardych skał żadnym minerałem,

to nic nie stanie na przeszkodzie, aby przyjąć, że tysiące struktur architektonicznych, wyrzeźbionych

w twardych skałach, rozsianych po całym świecie, są dowodem i świadectwem tego, że w epoce megalitów

skały musiały być na tyle miękkie, że można je było obrabiać jakimś minerałem, który także zmiękł,

lecz pozostał twardszy w stosunku do innych skał.

Tak więc ok. 2700-2500 lat p.n.e. ludzie bez problemów wyskrobywali w twardych skałach nie tylko naczynia,

lecz wykonywali gigantyczne wyrzeźbienia w litej skale, gdzie usuwano setki tysięcy,

a nawet miliony ton urobku skalnego.

¾ W Machu Picchu w Peru usunięto setki tysięcy ton urobku granitowej skały.

Całe Machu Picchu zostało wyrzeźbione w litej skale.

¾ W Grotach Elury i Adźanty w Indiach, usunięto z bazaltowych wzniesień górskich setki tysięcy,

a prawdopodobnie ponad milion ton skały, pozostawiając nam fascynujące rzeźby i struktury architektoniczne

wykonane w litej skale i ciągnące się na przestrzeni kilku kilometrów.

od lewej: Bazaltowy Monument Kailasa, Groty w Elurze 2. Bazaltowy Monument Kailasa 3. Bazaltowe Groty Adźanty

¾ Gigantyczne, dochodzące do 20 m wysokości, tarasy i ponad 2000 km kanałów wodnych (hiszp. levadas)

wyrzeźbiono w bazaltowych skałach na portugalskiej Maderze, na Atlantyku.

http://farm1.static.flickr.com/71/224341094_15d355d35c_b.jpg – levadas

Levada w Rabacal, Madera, Portugalia

http://farm1.static.flickr.com/170/366249580_1c72dd706a_b.jpg

¾ Ogromne tarasy wyrzeźbiono w twardej, andezytowej, litej skale, usuwając setki tysięcy ton

skalnego urobku, w Ollantaytambo i Pisac w Peru.

¾ W Petrze, w Jordanii znajdują się gigantyczne rzeźby skalne. Skały piaskowe. Największe rzeźby dochodzą

do 50 m wysokości. Uważa się, że rzeźby skalne w Petrze wymagały usunięcia kilku milionów ton skalnego urobku.

El Deir, Petra. Gigantyczna rzeźba wykonana w litej skale w podobnym czasie, co Piramida Cheopsa w Egipcie.

Monument mierzy 45 m wysokości i 50 m szerokości.

od lewej: El Deir, Petra 2. Rzeźby skalne w Petrze 3. Al Khazneh, Petra

Przykładów jest wiele. Setki gigantycznych wyrzeźbień w litej skale, w epoce megalitów, znajdujemy niemal

na całym świecie. Ilustrują nam one, z jaką ogromną łatwością wyskrobywano, szlifowano i rzeźbiono

twarde skały – szczególnie w pierwszym okresie przesilenia grawitacyjnego tj. ok. 2700-2500 lat p.n.e.

Miękkie skały w epoce megalitów (ok. 3200 – 2200 lat p.n.e.)

Pompeje, Włochy. Megalityczne ulice wyrzeźbione w litej, bazaltowej skale. Około 4500 lat temu miękki bazalt

dosłownie uginał się i był wgniatany, jak ciasto, ciężarem wozów na kołach. Tak zwane „rzymskie drogi” w Pompejach

są dosłownie powgniatane w niezliczonych miejscach. Podobne koleiny znajdują się w Veronie, Herkulanum,

na Forum Romanum w Rzymie, na Via Appia Antica blisko Rzymu, i w Jerash i Petrze w Jordanii.

Megalityczne ulice w Pompejach wyrzeźbione w litej, bazaltowej skale. Koleiny sprzed 4500 lat. 

http://farm1.static.flickr.com/201/474317676_5d9e8b8b03_b.jpg

od lewej: koleiny w Pompejach 2. Bazaltowa ulica w Pompejach 3. Bazaltowa ulica w Herkulanum, Włochy

Tak zwane „rzymskie drogi” nie były brukowane, lecz rzeźbione (w litej skale) w mozaikę przypominającą bruk.

Obrysowanie imitowanych kamieni brukowych wykonywano kamiennym rylcem trzymanym w dłoni,

który dosłownie wgniatał, gładką pierwotnie, nawierzchnię skały.

Dolina Aosty, Północno-Zachodnie Włochy. Droga sprzed 4500 lat, wyrzeźbiona w litej, wapiennej skale.

Kamienne koła wozów obciążonych ładunkiem wgniotły miękką wówczas skałę, tworząc nierzadko

kilkunastometrowe koleiny.

http://www.italianvisits.com/images/valdaosta-im/aosta-medievalstreet.jpg

Dendera, Egipt. Skała piaskowa. Bardzo głębokie, pojedyncze zadrapania twardym kamiennym rylcem,

przypuszczalnie dolerytowym – obecnie absolutnie niemożliwe do wykonania nawet rylcem diamentowym.

Wybieranie stosunkowo dużych porcji urobku skalnego było (w okresie gładzonym) dziecinnie łatwe.

Być może jedna osoba w ciągu kilku minut wykonała tych kilkanaście pojedynczych, potężnych,

głębokich zadrapań. Na podstawie licznych, podobnych zdjęć, możemy w przybliżeniu ustalić, że jedna osoba,

w ciągu 15 min. mogła wyskrobać, usunąć ok. 1 m³ dowolnej skały, czyli średnio – prawie 3 tony.

http://farm2.static.flickr.com/1282/1086056264_57458b4c2c_o.jpg

Miękki granit w Asuanie, Egipt. Twarda skała granitowa. Największy obelisk na

świecie (tzw. niedokończony). Po ukończeniu liczyłby ok. 42 m długości i ważyłby

ok. 1270 ton. Bok kwadratu podstawy kolosa wynosi ok. 4,2 m. Bardzo wyraźnie ślady

wybierania materiału skalnego wokół obelisku ujawniają, że ok. 2500 lat p.n.e. granit

wybierano z dziecinną łatwością. Obecnie w ogóle nie jest możliwe efektywne skrobanie

granitowej skały żadnym rylcem – ani stalowym, ani diamentowym. Ślady w obrębie

obelisku uważa się, prawdopodobnie niesłusznie, za ślady kucia (czym?),

podczas gdy ślady wyraźnie wskazują na skrobanie dolerytową bryłą,

jakich wiele tu znaleziono. Według przedstawionej tu hipotezy, Niedokończony Obelisk

  został wykonany ok. 2500 lat p.n.e., a nie jak się obecnie uważa, ok. 1000 lat wcześniej.

Turyści na dnie głębokiego rowu okalającego Niedokończony Obelisk.

Granit wybierano z dziecinną łatwością – jak gdyby to była glina.

http://farm3.static.flickr.com/2096/1536013566_e2262cbf6a_o.jpg 

Niedokończony Obelisk. Wybieranie granitowego urobku skalnego było dziecinnie łatwe i niezwykle efektywne.

http://www.waseda.jp/prj-egypt/sites/Aswan/Aswan17.jpg

Aby wydrążyć tzw. „Baseny królowej Saby” w Aksum, w Etiopii, musiano usunąć prawdopodobnie sto razy

więcej urobku skalnego (także granitowego), niż usunięto podczas rzeźbienia „Niedokończonego Obelisku”

w Asuanie. To nie są żarty – jeśli kiedyś usuwano ręcznie setki tysięcy ton granitowego, andezytowego lub

bazaltowego urobku, to świadczy, że w epoce megalitów była możliwość obrabiania twardych skał i rzeźbienia

olbrzymich monumentów skalnych – możliwość, której już dzisiaj nie ma.

http://p.vtourist.com/2323068-Things_To_Do-Axum.jpg

Miękka skała (andezyt) w Ollantaytambo, Peru. Charakterystyczne, ręczne zadrapania skały,

niemożliwe do wykonania w żadnym czasie, oprócz epoki megalitów. Na drodze z „kamieniołomów”

Kachiqhata do świątyni Słońca w Ollantaytambo znajduje się blok skalny o długości 6 m i boku ok. 1,60 m.

Jest to andezyt (7 Mohs) – jedna z najtwardszych skał. Zdjęcia ujawniają charakterystyczne ślady

pojedynczych skrobnięć ryolitowym, kwarcytowym lub hematytowym rylcem. Jedno zadrapanie takim

rylcem pozwalało kiedyś na usunięcie stosunkowo dużej porcji materiału skalnego: ze zdjęć wynika,

że ok. 3-5 kg. Tego rodzaju pojedyncze skrobnięcia są dzisiaj absolutnie niemożliwe do wykonania.

http://home.earthlink.net/~rnisbet/weary5.jpg

Miękkie skały piaskowe w kamieniołomach w Gebel Silsilah West, Egipt. Charakterystyczne, ręczne

zadrapania skały, niemożliwe do wykonania w żadnym czasie, oprócz epoki megalitów. 4,5 tys. lat temu

skałę można było skrobać niezwykle efektywnie, ponieważ kamienie były miękkie niemal jak glina.

http://www.waseda.jp/prj-egypt/sites/Silsilah/SilW29.jpg

Miękka skała granitowa w Machu Picchu, Peru. Megalityczne struktury w Machu Picchu nie powstawały

przez „budowanie”. Skałę skrobano tu, zdrapywano, dłubano, szlifowano lub ściarano. Na pierwszym planie

charakterystyczne zadrapania granitowej skały, niemożliwe do wykonania w żadnym czasie, oprócz epoki megalitów.

http://farm1.static.flickr.com/64/206159733_48a6eb317c_o.jpg

Miękki granit w Sigirija, Sri Lanka. Granitowe schody wykonane ok. 2700-2500 lat p.n.e.

W epoce miękkich skał, można było wybrać, wyskrobać, prawdopodobnie ok. 1 m³

(prawie 3 tony) dowolnej skały w ciągu 15 min.

Pojedyncze wyżłobienia, widoczne na zdjęciu, wykonywano prawdopodobnie jednym ruchem,

jednym zadrapaniem, dużym rylcem kamiennym. Schody wydłubywano często bezładnie,

ponieważ oszczędność pracy nie liczyła się zupełnie. Obok, metalowe schody dla turystów.

http://farm3.static.flickr.com/2144/2114372981_a071b39220_b.jpg 

http://farm2.static.flickr.com/1200/1354322133_1635d155be_b.jpg

Miękka skała na Zamku Regenstein, Niemcy.

http://farm3.static.flickr.com/2257/1789273173_838244dba6_b.jpg

  rys. J. Kijewski

Piramidy są rzeźbami skalnymi – a nie „budowlami”

Przypuszczalnie wszystkie piramidy były pierwotnie rzeźbami skalnymi gładzonymi.

Piramidy najprawdopodobniej są rzeźbami wykonanymi w naturalnych, monolitycznych skałach.

Prawdopodobnie wszystkie piramidy w starożytnym świecie – piramidy w Egipcie, Sudanie,

Ameryce i Azji – powstawały przez rzeźbienie pojedynczej góry lub wzniesienia skalnego.

Rzeźbienie piramid odbywało się poprzez usuwanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu.

Etapy rzeźbienia piramid, jak również wszystkich innych struktur megalitycznych, możemy podzielić na dwa okresy.

Pierwszy etap to okres rzeźb gładzonych, kiedy Księżyc znajdował się już na orbicie geostacjonarnej.

Okres ten zaczął się ok. 2700 lat p.n.e., a skończył się ok. 2500 lat p.n.e. Okres drugi,

to okres wyrzeźbień dłubanych – od ok. 2500  do ok. 2200 lat p.n.e. W okresie tym, niezwykle efektywne

rzeźbienie gładzone nie było już możliwe, ponieważ skały były wówczas zbyt miękkie i kruche.

Piramida Cheopsa, Giza, Egipt. W przypadku piramid w Gizie, Sakkarze, Dahszur i innych,

mamy do czynienia z zaplanowanymi, gigantycznymi rzeźbami, których docelowy wizerunek mogła sugerować

sama konkretna góra, naturalnie uformowana w kształcie piramidy. Około 5 tys. lat temu, tam gdzie znajdują się

obecnie piramidy w Gizie, wznosiły się właśnie trzy takie wapienne góry, porośnięte bujną roślinnością.

Dwie najwyższe mogły mieć ok. 160 metrów wysokości. Prawdopodobnie już sam naturalny kształt pewnych

gór wapiennych w Gizie, Sakkarze, Abusir, Dahszur i Medum, sugerował niejako – jaki monument należałoby

wyskrobać i wyrzeźbić w skalnym monolicie. A więc od topografii danego, konkretnego terenu, pomysłowości

i liczby ówczesnych ludzi w konkretnym miejscu, w znacznej mierze zależało, co i jak będzie wyrzeźbione.

Twardość kamienia nigdzie nie stanowiła przeszkody – równie efektywnie skrobano bardzo twardą skałę

pochodzenia wulkanicznego jak granit, bazalt i andezyt, i bardziej miękką skałę wapienną. Można odnieść

wrażenie, że wymienione skały były niemal równie miękkie i dawały się równie łatwo kształtować i rzeźbić.

Gładzone rzeźbienie piramid i wielu innych struktur megalitycznych na świecie było najmniej pracochłonne.

Przynajmniej o wiele mniej pracochłonne niż budowanie piramidy z osobnych, 2,5­‑tonowych bloków skalnych.

Nieporównywalnie łatwiej było wyrzeźbić piramidę z naturalnego wzniesienia skalnego, które już miało kształt

piramidy docelowej, niż zbudować monument z wyskrobanych pojedynczo głazów. Trzeba je było

przytransportować na miejsce i umieścić w strukturze piramidy. Każdy blok (sześcian) musiał zostać pozyskany

w kamieniołomach i oskrobany aż z sześciu stron. Bloki skalne w piramidzie Cheopsa ważą średnio

od 1,5 do 2,5 tony każdy, i jest ich w sumie ok. 2,3 miliona – jak się obecnie przypuszcza. A więc

wyprodukowanie ok. 2,3 mln stosunkowo dużych głazów i ułożenie z nich piramidy musiało być o wiele bardziej

pracochłonne i skomplikowane, niż w przypadku wyrzeźbienia piramidy w naturalnej skale,

przypominającej piramidę, gdzie wystarczyło zniwelować tylko w cztery ściany piramidy pod równym kątem,

przy czym potężny trzon piramidy pozostawał nietknięty żadną pracą. Jeśli można było wyskrobać ok. 2,3 mln

poszczególnych bloków skalnych w kamieniołomach skały wapiennej i wznieść z nich piramidę Cheopsa,

jak się powszechnie przyjmuje, to nieporównanie łatwiej i mniejszym nakładem pracy można było wyskrobać

i wyrzeźbić piramidę bezpośrednio w wapiennej górze.

Sfinks, Giza, Egipt. Wysokość Sfinksa, podobnie jak piramid, zależała

od tego, jak głęboko sięgnęła niwelacja skały wapiennej wokół monumentu.

Podobnie jak ten postument wyrzeźbiono w macierzystym podłożu skalnym,

tak samo wyrzeźbiono piramidy w wapiennych górach. Nie ulega dziś

wątpliwości, że Sfinks w Gizie (ok. 57 m długości i 20 m wysokości)

jest rzeźbą wykonaną w litej, macierzystej skale, powstałą poprzez

usuwanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu.

Niwelacja skalnego gruntu

Kiedy oczyszczono z roślinności i gleby powierzchnię wokół rzeźbionych gór w Gizie, zaczęto niwelować

skalny teren szorując powierzchnię skały dużymi bryłami granitowymi, lub jeszcze twardszymi bryłami

skały dolerytowej. Do niwelacji skalnego gruntu używano być może wielkich (3-7–tonowych) głazów.

Jeden metr sześcienny kamienia równa się średnio ok. 2,6 tony. Otóż nie przez budowanie, lecz poprzez

permanentne niwelowanie skalnego terenu wokół piramidy uzyskiwano w rezultacie jej większe rozmiary.

Wysokość piramid, menhirów i wielu innych struktur megalitycznych zależała często od tego, do jakiego

poziomu sięgnęła niwelacja terenu skalnego wokół rzeźbionego monumentu. Gdyby, przykładowo,

teren wokół Piramidy Cheopsa zniwelowano jeszcze o 5 m w dół, to piramida byłaby o 5 m wyższa, a bok

podstawy jej kwadratu byłby odpowiednio dłuższy.

Giza, Egipt. Pobliże Piramidy Cheopsa. Niwelowanie terenu skalnego odbywało się poprzez szorowanie

powierzchni skały dużym, kilkutonowym głazem granitowym lub dolerytowym. Duże głazy do niwelacji

widoczne są w dołach obok piramidy i w wielu innych miejscach na świecie.

http://egyptphoto.ncf.ca/khufu%20boat%20pit_640.jpg

http://egyptphoto.ncf.ca/Khufu%27s%20Queens%20boat%20pit_640.jpg  

Na zdjęciu – zniwelowanie terenu skalnego obok Piramidy Chefrena. W tle Piramida Cheopsa.

Wysoką, ok. 10–metrową, ścianę skalną rzeźbiono na gładko z podobną łatwością jak glinę.

Nie przez budowanie, lecz poprzez niwelowanie terenu wokół piramidy uzyskiwano jej większe rozmiary.

Nie są to kamieniołomy, z których pozyskiwano rzekome bloki skalne na budowę piramidy, lecz niwelacja

terenu skalnego przerwana ok. 2500 lat p.n.e. Pryzmy widoczne na pierwszym planie ujawniają sposób,

w jaki niwelowano teren. Podobne pryzmy skalne znajdują się w Ramesseum w Egipcie,

Pisac w Peru, na Sycylii i wielu innych miejscach.

http://egyptarchive.co.uk/images/khafre/09_khafre_cutting.jpg  

Gigantyczne zniwelowanie wapiennej skały Gibraltaru.

Zniwelowany teren ma ok. 1000 m długości i ok. 350 m wysokości.

Powierzchnia tego zniwelowania pokryłaby powierzchnie ścian ponad trzech piramid Cheopsa.

http://farm1.static.flickr.com/79/270093153_a67f2aded5_o.jpg 

  rys. J. Kijewski

Kanion Colca, Peru. Gigantyczne, tarasowe zniwelowanie fragmentu skalnej góry sprzed 4500 lat.

http://farm1.static.flickr.com/105/274283193_54d359ab51_o.jpg

Herkulanum, Włochy. Gigantyczne wyrzeźbienia w litej, bazaltowej skale. Około 4500 lat temu.

2. Monte Alban, Meksyk. Piramidy wyrzeźbione (w III tysiącl. p.n.e.) na szczycie zniwelowanego

wierzchołka góry. Andezyt lub bazalt. Piramidy powstawały głównie poprzez niwelacyjne

metody rzeźbienia terenu skalnego a nie poprzez „budowanie”.

Uważa się, że Monte Alban powstawało od ok. V w. p.n.e.

Piramidy w Ameryce

Bazaltowa piramida Tazumal, Salwador. Jedna z nielicznych piramid na świecie, na której niemal w całości

zachowała pierwotna rzeźba gładzona. Jednakże pewne fragmenty tej piramidy zostały również oszpecone

rzeźbą dłubaną. Jej charakterystyczną cechą jest, że nie jest ona wymozaikowana w imitację bloków lub

głazów skalnych, ale jej tarasowa powierzchnia pozostała zupełnie gładka, co wyjątkowo dobrze dowodzi,

że piramida nie jest budowlą, lecz rzeźbą skalną.

http://farm4.static.flickr.com/3250/2353290707_e1aeab3565_b.jpg

http://farm1.static.flickr.com/209/509293574_bea1fdbd23_b.jpg  

Bazaltowa Piramida w Casa Blanca, Salwador.

Piramida ewidentnie została wyrzeźbiona,

a nie „zbudowana”. Około 4500 lat temu.

Bazaltowa Piramida w San Andres, Salwador.

Piramida ewidentnie została wyrzeźbiona,

a nie „zbudowana”. Około 4500 lat temu.

Piramida Słońca, Teotihuacan, Meksyk. Około 2700–2200 p.n.e.

Na szczególną uwagę zasługuje największa piramida w Ameryce – Piramida Słońca w Teotihuacan.

Jest to rzeźba wykonana w skalnej, prawdopodobnie andezytowej lub bazaltowej górze, powstała poprzez

usuwanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu.

Na trzech ścianach piramidy zalegają charakterystyczne nieusunięte, niezeskrobane pozostałości skalne.

Pozostałości te są w kształcie, przeważnie kilku, kilkunastometrowych, podłużnych, pionowych,

schodkowych pasów (ok. metrowej szerokości). Te schodkowe pasy świadczą m.in., że piramidy

nie były budowane, lecz wyskrobywane i rzeźbione w skalnych górach lub wzniesieniach.

Uważa się, że początki Teotihuacan sięgają II w. n.e.

  rys. J. Kijewski

Skałę zeskrobywano metodą schodkową, widoczną na rysunku.

http://farm1.static.flickr.com/150/430899030_b355e433c9_o.jpg – foto Piramidy Słońca

Świątynia Amona w Karnaku. Około 2700–2200 p.n.e.

Na wewnętrznej ścianie pierwszego pylonu widoczne są nieusunięte

pozostałości skalne, przyklejone niejako do pylonu. Mają one

ok. 9 m wysokości, szerokość owego „gruzu” liczy ok. 20 m,

zaś głębokość ok. 10 m. Pozostałości te są w kształcie pionowych

podłużnych pasów, przedzielonych około metrowej szerokości

wyżłobieniami. Niektórzy badacze uważają, że są to pozostałości

rampy, która była potrzebna do zbudowania pylonu. Ze zdjęć

internetowych można jednak wywnioskować, że zarówno wyrzeźbiony

  w mozaikę prostokątną pylon, jak i te pozostałości skalne, to monolit skalny. W ten właśnie sposób

(podobnie jak na Piramidzie Słońca w Meksyku) zeskrobywano zbędny materiał skalny, rzeźbiąc kształt

całego pylonu. Nieusunięte pozostałości skalne uwidaczniają, że pylony (i zarazem cała Świątynia Amona

w Karnaku i w Luksorze) zostały wyskrobane i wyrzeźbione, częściowo od góry do dołu, w dużym masywie

skały piaskowej. Rzeźbienie wszystkich struktur megalitycznych, odbywało się poprzez usuwanie,

zeskrobywanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu.

Uważa się, że Świątynię Amona w Karnaku budowano w XX–XVIII w. p.n.e.

Piramidy w Egipcie

Pierwotne rzeźby gładzone i późniejsze wyrzeźbienia dłubane – podobieństwa na całym świecie.

 Podobny los do piramid amerykańskich, spotkał być może wszystkie piramidy w Egipcie,

które pierwotnie były rzeźbami gładzonymi. Piramidy te zostały później

– bardziej lub mniej – oszpecone przerzeźbieniami dłubanymi.

Piramida Cheopsa, Egipt. Monolityczna rzeźba wykonana w skalnej, wapiennej górze.

Piramida Cheopsa mogła być początkowo wyrzeźbiona, w sposób gładzony, we wzór

imitujący bloki skalne, podobny niejako do „szachownicy”. Natomiast w drugim okresie

przesilenia niemal cała „szachownica” została przerzeźbiona i oszpecona rzeźbą dłubaną.

Pewne fragmenty owej pierwotnej „szachownicy” zachowały się do chwili obecnej

w dobrym stanie. Podobną pierwotną rzeźbą „szachownicy” zostały wykonane fragmenty

Piramidy Chefrena, widoczne szczególnie dobrze u spodu monumentu.

Piramida Chefrena, Giza, Egipt. Monolityczna rzeźba wykonana w skalnej, wapiennej górze.

Piramida pierwotnie została wyrzeźbiona w sposób gładzony, następnie brutalnie oszpecona

przerzeźbieniami dłubanymi. Piękny, pierwotny fragment rzeźby gładzonej zachował się na szczycie piramidy.

W wielu miejscach piramidy nie ma nawet mozaiki imitującej „bloki skalne”. Zamiast „bloków skalnych”

widzimy jedynie kilkunastometrowe fragmenty kilku tarasów wyrzeźbionych w litej, macierzystej skale.

Niewymozaikowane fragmenty Piramidy Chefrena i innych piramid świadczą, że „bloków skalnych” nie ma,

że zamiast „bloków” są jedynie poziome i pionowe wyżłobienia, imitujące bloki.

Fragmenty te pozostały zupełnie gładkie i niewymozaikowane, co m.in. uwidacznia nie tylko brak

„kamiennych głazów układanych jeden na drugim”, lecz dowodzi ponadto, że piramida nie jest budowlą,

lecz monolitem, rzeźbą wykonaną w skalnej górze.

Na pierwszym planie (na zdjęciu) Piramida Chefrena, w tle Piramida Cheopsa. Długie, kilkunastometrowe

tarasy niewymozaikowanej, litej skały (kilka tarasów od spodu piramidy) ujawniają brak bloków skalnych.

http://farm3.static.flickr.com/2111/2101282064_cbaf78e09a_o.jpg

Piramida Czerwona w Dahszur, Egipt. Monolityczna rzeźba skalna w

wapiennej górze. Niemal cała powierzchnia piramidy, wyrzeźbiona pierwotnie

na gładko, została zniszczona późniejszymi przerzeźbieniami dłubanymi.

Tylko u spodu piramidy zachowały się nieliczne fragmenty pierwotnych

wyrzeźbień gładzonych.

Ogromne, nieusunięte pozostałości skalne, zalegające wokół dolnych

fragmentów czterech ścian piramidy świadczą, że nie została