Home

strona w przygotowaniu

Słownik

Gotycka cegła – Aby wyjaśnić jakoś powszechność „średniowiecznych budowli” (jak zamki, katedry i kościoły),

wykonanych z „cegły”, przyjęto koncepcję „cegły gotyckiej”. Wydaje się jednak, że cegły gotyckiej,

podobnie jak „rzymskiego betonu”… nigdy nie było.

Gotyk ceglany (inform. encyklopedyczna) – zjawisko w architekturze gotyckiej, gdzie cegła stanowiła zasadniczy materiał budulcowy.

Gotycka architektura ceglana była alternatywą architektury kamiennej, zwłaszcza na terenie krajów północno-euroejskich,

przede wszystkim wokół basenu Morza Bałtyckiego, gdzie brakowało skalnych zasobów naturalnych.

Kotwy, Kotew – [za Wikipedią] (spotyka się też określenia ankier, ankra, kotwa, kołek lub łącznik). Dawniej pręt poziomy ściągający

elementy konstrukcji, np. przeciwległe mury, słupy czy filary, chroniąc je przed rozchyleniem. Stosowany również przy sklepieniach.

Przechodził na wylot przez spinany element, końce chronione są przed wysunięciem przy pomocy tzw. przewłoczki,

często widocznej po zewnętrznej stronie konstrukcji.

Rzymski beton –

Nek, rdzeń wulkaniczny, szyja wulkaniczna, izolowane wzniesienie o stromych, często urwistych stokach,

zbudowane z odporych law zakrzepłych w kominie wulkanicznym.

Ostaniec, izolowane wzniesienie, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość starszej powierzchni skalnej,

w większości już zdegradowanej przez procesy erozyjno-denudacyjne. W przeciwieństwie do twardzielców ostańce zbudowane są ze skał

o zbliżonej odporności do zdegradowanego już otoczenia. Przetrwały dzięki swojemu położeniu, np. w obszarze wododzielnym,

najbardziej odległym od wcinających się w podłoże i poszerzających swoje doliny rzek, lub na stoku skalnym (stoki),

pomiędzy wcinającymi się w podłoże żlebami itp.

Ostańcowe wzgórze, pojedyncze wzniesienie, dobrze uwydatniające się na tle niższego, równinnego lub lekko falistego krajobrazu.

Jest rodzajem ostańca, położonego w obszarze wododzielnym.

Twardzielec, twardziel, monadnok, rodzaj formy powierzchni ziemi w postaci wzniesienia (góra, wzgórze, pagórek, skalica)

sterczącego pośród obszarów niżej położonych o łagodniejszej rzeźbie. Twardzielec cechuje się zwykle bardziej stromymi stokami

i śmielszymi kształtami w stosunku do otoczenia. Zbudowany jest ze skał odporniejszych od skał otoczenia, w stosunku do których ulega

wolniejszemu procesowi degradacji. Rodzajem twardzielca jest m.in. nek wulkaniczny. 

W Polsce twardzielcami są np. skałki Pienińskiego Pasa Skalicowego w Karpatach i Śnieżka w Karkonoszach.

Wyniosłość terenu, obszar wzniesiony w stosunku do obszarów otaczających go, zwykle o charakterze równinnym.

Przykładami wyniosłości terenu są różnego rodzaju ostańce lub twardzielce.