Home

¾ Monumenty megalityczne – rzeźbione struktury kamienne, właściwe dla epoki megalitów.

¾ Monumentów megalitycznych nie budowano z kamieni, lecz rzeźbiono bezpośrednio w litej skale.

¾ Rzeźbienie wszystkich monumentów megalitycznych, odbywało się poprzez usuwanie, zeskrobywanie

materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu.

Menhiry, dolmeny, kromlechy (ok. 3200–2200 lat p.n.e.)

Menhiry

Menhir (archeol.) – jednolity blok kamienny, ustawiony pionowo w ziemi; niektóre gigantycznych rozmiarów

(dł. do 20 m, waga ok. 800 t); menhiry pochodzą gł. z neolitu i początków epoki brązu – najliczniejsze w Europie.

Przeciętna wysokość od 4 do 6 m. Menhiry występują na terenie Francji, Anglii, Irlandii, Skandynawii, Azji,

północnej i wschodniej Afryki. Największe skupisko w Carnac w Bretanii. Tyle podają encyklopedie.

Według naszej, megalitycznej koncepcji, rzecz wygląda zupełnie inaczej: menhiry nie są, na ogół, „jednolitymi blokami kamiennymi”

i nie były „ustawiane pionowo w ziemi”. Pojedyncze „menhiry” zostały wyrzeźbione przeważnie w naturalnych wzniesieniach skalnych,

zaś skupiska, lub rzędy „menhirów” powstały w trakcie niwelacji terenu skalnego. W przypadku pojedynczego menhira, najpierw

niwelowano teren wokół najwyższego wzniesienia, które następnie rzeźbiono i szlifowano na kształt „menhira”. W ten sposób

powstawały „menhiry”, jako naturalne pozostałości po niewielkich, na ogół, wzniesieniach skalnych.

Jeśli uważnie przypatrzymy się menhirom, dolmenom i kromlechom rozsianym szczególnie gęsto we Francji, Anglii i Irlandii,

wyłonią nam się pewne prawidłowości:

¾ Teren, na którym znajdują się menhiry, dolmeny i kromlechy (często na wzniesieniu, na którym łatwiej dostać się

do skalnego podłoża) jest porośnięty tylko trawą. Dopiero poza obrębem, w którym znajdują się megality, jest las

lub rosną drzewa.

¾ Wokół pojedynczych, kilkumetrowych menhirów również jest tylko trawa, zaś dopiero kilkanaście, kilkadziesiąt metrów dalej

rosną drzewa. Może to wskazywać, że powierzchnia, wokół której znajdują się menhiry, dolmeny i kromlechy, została

zniwelowana do litej skały w pierwszym okresie przesilenia ok. 2700–2200 lat p.n.e., i tym samym pozbawiona gleby.

¾ Menhiry, dolmeny i kromlechy znajdują się często w bezpośrednim sąsiedztwie struktur wyrzeźbień skalnych dłubanych

(np. Grand Menhir Brisé w Locmariaquer w Bretanii, we Francji). Na uwagę zasługuje fakt, że w Bretanii, gdzie znajduje się

bodajże największe skupisko „menhirów”, nie znaleziono ani jednego kamieniołomu, z którego „menhiry” mogłyby być wydobyte.

Brak owych „menhirowych kamieniołomów” (nie tylko w Bretanii) umacnia przedstawioną tu hipotezę, utrzymującą,

że menhiry zostały wyrzeźbione w naturalnych wzniesieniach skalnych.

 Granitowe menhiry w Almendres, Antelejo, Portugalia. Menhiry, znajdujące się na wzgórzu,

mają wyraźnie odsłoniętą, od gleby, podstawę, która ujawnia, że są one integralną częścią podłoża skalnego,

w którym zostały wyrzeźbione w okresie gładzonym, ok. 3200–2500 lat p.n.e.

Almendres, Portugalia. Granit.

http://farm3.static.flickr.com/2308/2102821008_2e2f65501c_b.jpg

Carnac, Bretania, Francja. Menhiry powstały na skutek niwelacji terenu skalnego, która w pierwszym okresie przesilenia

była niezwykle łatwa i efektywna. Niwelację terenu skalnego wykonywano często dla zabawy, pchając przed sobą,

z dziecinną łatwością, kilkutonowy głaz.

Fragment większego skupiska menhirów. Rzeźby sprzed 4500 tys. lat. Kamieniołomów, w których pozyskiwanoby

wielkie głazy do ustawiania w skupisku – nie ma. Umacnia to przypuszczenie, że głazy zostały wyrzeźbione na miejscu,

poprzez niwelację terenu. A więc głazy te najprawdopodobniej są integralną częścią skalnego podłoża.

http://farm1.static.flickr.com/7/8468202_2ab9dfd664_b.jpg 
 

 Vindolanda. Fragment tzw. Muru Hadriana, oddzielającego rzekomo Szkocję od Anglii.

Wewnątrz granitowej struktury megalitycznej z III tysiącl. p.n.e., znajdują się „menhiry”, będące pozostałością po niedokończonym

niwelowaniu skalnego gruntu. Nie ma tu murów, lecz ściany wyrzeźbione i wymozaikowane w imitację bloków skalnych. Nie ma tu

osobnych kamieni, lub jest ich bardzo niewiele. Całość została wyrzeźbiona w litej granitowej skale prawdopodobnie dla zabawy.

Uważa się, że te granitowe struktury „zbudowali” statożytni Rzymianie „wykuwając” bloki skalne. Jednak Rzymianie nie byli w stanie

„kuć” granitu, podobnie jak Inkowie nie mieli czym „kuć” granitu w Machu Picchu.

Dolmeny

Dolmeny (archeol.) – grobowce z okresu neolitu, budowane z głazów przykrytych wielkim płaskim blokiem kamiennym;

spotykane głównie w północno – zachodniej Europie (Bretania, Irlandia), północnej Afryce i zachodniej Azji.

Tak podają encyklopedie.

Wydaje się, że dolmeny nie były „budowane”. Powstawały w ten sposób, że skalny wzgórek dosłownie „ćwiartowano na części”,

które rzeźbiono w rodzaj mozaiki cyklopowej. Dopiero później w cyklopowych bryłach dolmenów rzeźbiona jest często

mozaika dłubana.

Na ogół niewielkie wzniesienie skalne (ok. 2-3 m wysokości) „ćwiartowano” i rzeźbiono w mozaikę cyklopową, przypominającą

wielkie osobne głazy. Tego rodzaju mozaika cyklopowa zawierała często największe cyklopowe „głazy” na szczycie monolitycznej

struktury. Kiedy pasji do skrobania i rzeźbienia litej skały jeszcze starczało – drążono w skale jamy pod centralną strukturą, których

ściany i sklepienia rzeźbiono także w mozaikę cyklopową lub późniejszą mozaikę dłubaną. Tak właśnie powstawały „dolmeny”,

które rzadko były konstrukcjami wzniesionymi z osobnych głazów i, podobnie jak „menhiry”, są na ogół monolitami skalnymi.

Być może najbardziej spektakularnym dowodem na to, że dolmeny były rzeźbione w litej, macierzystej skale, są „dolmeny”

w El Pozuelo, blisko Zalamea, w prowincji Huelva w Hiszpanii. „Dolmeny” te bowiem zostały wyrzeźbione dokładnie do połowy

wzgórka skalnego, który został wyrzeźbiony we wzór mozaiki dłubanej. Jedną połowę wzgórka stanowią wyrzeźbione w macierzystej

skale „dolmeny”, natomiast druga połowa pozostała „nieobrobiona”.

1.          2.

1. Dolmen Proleek, Irlandia. Granitowa rzeźba sprzed 4500 lat, wykonana w monolitycznej skale. Na zdjęciu, zamiast „dolmenu”,

znajduje się rzeźba gładzona wykonana w naturalnym wzniesieniu skalnym. Na szczycie i u spodu megalitycznej rzeźby znajdują się

późniejsze wyrzeźbienia mozaiki dłubanej. Prawie każda struktura megalityczna na świecie, zawiera wyrzeźbienia zarówno gładzone,

jak i dłubane. Wszystkie struktury megalityczne zostały wyrzeźbione w litej, macierzystej skale. Najpierw była niwelacja terenu

skalnego, następnie rzeźbienie na gładko, a później wykonywano wyrzeźbienia dłubane i cegiełkowe. Creative Commons Autor: Sophs74

2. Drenthe, Niemcy. 2007. Creative Commons Autor: Max G R 

Kromlechy (kręgi kamienne), Stonehenge, Anglia

Stonehenge, niedaleko Londynu, prawdopodobnie zostało wyrzeźbione w naturalnym wzniesieniu skalnym, które mogło znajdować się

w tym miejscu jeszcze 5 tys. lat temu. Kiedy ówcześni ludzie (ok. 2700 lat p.n.e.) zlokalizowali wzniesienie skalne, nadające się

do „megalitycznej obróbki”, zaczynały się megalityczne prace rzeźbiarskie. We wzgórku skalnym w Stonehenge, które pierwotnie

mogło mieć ok. 15 m wys., rzeźbiono początkowo tunele i rozmaite prymitywne wydrążenia metodą na gładko, przy czym cały czas

niwelowano teren skalny wokół głównego wzniesienia. Praktyka ta, czyli niwelacja terenu skalnego wokół rzeźbionych struktur

megalitycznych, była charakterystyczna nie tylko w odniesieniu do menhirów, dolmenów i kromlechów, lecz do znakomitej większości

struktur megalitycznych całego ówczesnego świata (nie wyłączając piramid) w gładzonym okresie przesilenia grawitacyjnego

3200–2500 lat p.n.e. Rzeźbienie menhirów, dolmenów i kromlechów bywało niezmiernie twórcze, ale zarazem destruktywne,

ponieważ pasja rzeźbienia i skrobania materiału skalnego pochłaniała często dzieło, które zostało stworzone w kulminacyjnym punkcie

pracy twórczej. Stonehenge miało to szczęście, że prace megalityczne przerwano w dobrym momencie. Można odnieść wrażenie,

że gdyby prace rzeźbiarskie odbywały się dłużej, to z całego obecnego kromlechu Stonehenge pozostałby jedynie najwyższy,

ok. 9–metrowy menhir, stojący pośrodku całej struktury i dopiero na tym zakończono by prace megalityczne w tym miejscu.

Wydaje się, że tak właśnie postąpiono w wielu innych miejscach Europy, gdzie obecnie znajdują się imponujące menhiry. Być może

duże menhiry są to jedynie marne szczątki struktur, które w pewnym, kulminacyjnym momencie rzeźbienia skalnych wzniesień były

nawet bardziej imponujące od Stonehenge.

  Stonehenge

Nie tylko w Bretanii, lecz w wielu innych miejscach Europy, Afryki (Aksum w Etiopii), w Argentynie, znajdujemy duże stosunkowo

place zniwelowanego, w litej skale terenu, z którego wystają większe lub mniejsze menhiry – takie właśnie miejsca wydają się być

już tylko końcowym etapem twórczej pracy, gdzie pozostawiono szczątki menhirów i kromlechów, ponieważ zabrakło materiału

skalnego do rzeźbienia i skrobania.

W obrębie menhirów, dolmenów i kromlechów bardzo często znajdujemy większe lub mniejsze kamienie. Takie „leżące” na podłożu

skalnym głazy i kamienie znajdują się także w Stonehenge. W rzeczywistości owe kamienie nie są osobnymi kamieniami, lecz bryłami

skalnymi, stanowiącymi integralną część skalnego podłoża. Struktury te najczęściej są nieusuniętymi pozostałościami skalnymi

przeznaczonymi do likwidacji, do wyskrobania, najczęściej w celu uzyskania płaszczyzny lub placu zniwelowanego terenu.

W Stonehenge jeden z owych „leżących” głazów nosi wyjątkowo wyraźne ślady skrobania, zdrapywania materiału skalnego, co może

świadczyć, że ów głaz zamierzano w ten sposób zlikwidować, zeskrobać do ogólnego poziomu terenu. Wydaje się, że zarówno

wszystkie kamienie i bryły skalne „leżące” na terenie Stonehenge, jak i gigantyczne bloki skalne, stanowią integralną część

podłoża skalnego. A więc Stonehenge najprawdopodobniej jest rzeźbą wykonaną w skalnym wzgórku.
 

Więcej – w książce autora pt. Księżyc i piramidy, którą można nabyć w Wydawnictwie Dobry eBook, pod adresem:

http://www.dobryebook.pl/piramidy_megality_kromlechy_dolmeny-e-55.html